मराठी

चिंतन 206: आध्यात्मिक साठेबाजी

यान स्टीन यांचे श्रीमंत मनुष्य आणि लाजर यांचा दाखला हे चित्र

व्हिडिओ

आध्यात्मिक जीवनाला असलेल्या एका खऱ्या धोक्याला ‘आध्यात्मिक साठेबाजी’ असे म्हणता येईल. ही वृत्ती अशा व्यक्तीत दिसते, जी देवाची दया स्वतःपुरतीच ठेवू पाहते, तिचे साधन होण्याऐवजी. देवाची दया स्वतःपुरतीच ठेवण्याचा प्रयत्न करताना माणूस आध्यात्मिक बाबतीत लोभी बनतो आणि केवळ स्वतःच्या फायद्यासाठी आध्यात्मिक गोष्टींच्या मागे लागतो. हा अहंकाराचाच एक प्रकार आहे. प्रार्थना ही पवित्र ‘दिसण्याचा’ मार्ग बनते. लोकांनी पाहावे म्हणून सत्कृत्ये केली जातात. आपण ज्ञानी आणि विद्वान आहोत असे दिसावे म्हणून पुष्कळ आध्यात्मिक पुस्तके जमवण्याकडेही कल असू शकतो. पण देवाच्या दयेचा मुख्य हेतू ‘आध्यात्मिक साठेबाजी’ नव्हे, तर ‘आध्यात्मिक उदारता’ आहे. खरी दया आपल्या जीवनात ओतली जावी असे आपल्याला वाटत असेल, तर ती आपण इतरांनाही दिली पाहिजे. देव आपल्याला जे काही देतो, ती इतरांना वाटण्यासाठी दिलेली देणगी आहे, या दृष्टीने आपण त्याकडे पाहिले पाहिजे. म्हणून, देव तुम्हाला एखादी कृपा देतो तेव्हा तुमच्या मनात पहिला विचार हा यायला हवा की, या देणगीचा उपयोग दुसऱ्या व्यक्तीच्या आध्यात्मिक उन्नतीसाठी कसा करता येईल. देवाची दया इतरांना देत गेल्याने आपण अधिकाधिक समृद्ध होतो आणि या आध्यात्मिक औदार्याने आपल्या स्वतःच्या जीवनातही देवाची दया सतत वाढत जाते, याचा अनुभव आपल्याला येतो. (पाहा: दैनंदिनी #1069.)

तुम्ही पवित्र होण्याचा प्रयत्न करता का? करत असाल, तर का? त्यामागे तुमचा हेतू काय आहे? तुम्ही चांगले दिसावे म्हणून? की तुम्ही खरोखर चांगले व्हावे आणि देवाचा चांगुलपणा गरजूंपर्यंत पोहोचवावा म्हणून? देवाच्या दयेचे तुमच्या जीवनात शेवटी कोणते फळ दिसते, यावर मनन करा. देव तुम्हाला जे काही देतो, त्यातून त्याची दया इतरांपर्यंत उदारपणे पोहोचेल, यासाठी मार्ग शोधा. असे केल्याने तुम्हालाही भरभरून आशीर्वाद मिळतील.

हे अपार दयेच्या प्रभू, तुझी कृपा जितकी इतरांना वाटली जाते, तितकी ती वाढते, हे मला समजू दे. मला नेहमी तुझ्या दयेचे पवित्र साधन होऊ दे आणि असे औदार्य दाखवताना तुझ्या उदार हृदयातून मिळणाऱ्या देणग्या मला विपुल प्रमाणात लाभू दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

25 जुलै – संत याकोब प्रेषित यांचा सण

 

दैवी दयेवरील आणखी चिंतने

सुवार्तेवरील दैनंदिन चिंतन

आजचे संत व सण